Pokaż spis treści Ukryj spis treści
Polska wprowadza do służby jednostkę, która może znacząco zmienić układ sił na bałtyckich trasach promowych. Pierwszy z trzech nowoczesnych promów przewoźników zawiązanych w spółce państwowej właśnie opuścił gdański dok — jego debiut to sygnał o rosnącej roli polskich operatorów w transporcie morskim.
Co wypłynęło ze stoczni
Jednostka nazwana Jantar Unity została zbudowana w Gdańskiej Stoczni Remontowej i po opuszczeniu stoczni przejdzie testy na wodach szwedzkich. Następnie zawinie do Szczecina, gdzie 17 stycznia o godz. 15 zaplanowano oficjalne chrzciny.
Viki Gabor: ślub stoi pod znakiem zapytania, bliscy wstrzymują decyzję
14-latek zatrzymany w Kołobrzegu za kierownicą auta rodziców: mówi, że nie pił
Po ceremonii prom ma wejść na stałą linię łączącą Świnoujście z Trelleborgiem – trasę o strategicznym znaczeniu dla ruchu towarowego i pasażerskiego między Polską a Skandynawią.
Parametry i wyposażenie
To jednostka klasy ro-pax zaprojektowana do przewozu ładunków ciężkich i pasażerów. Ma 195,6 m długości i 32,2 m szerokości, a maksymalna prędkość to około 19 węzłów (ok. 35 km/h).
- Pojemność pasażerska: do 400 osób
- Linia ładunkowa: 4 100 m, co pozwala na przewóz ponad 200 ciężarówek jednorazowo
- Napęd: cztery silniki dwupaliwowe (LNG i diesel)
- Emisje: producent deklaruje redukcję CO2 o około 25% dzięki zastosowaniu LNG
- Załoga: około 50 osób
- Bezpieczeństwo: zgodność z zasadami Safe Return to Port
- Koszt: ok. 260 mln euro (~1,1 mld zł)
Bezpieczeństwo i eksploatacja
Prom został zaprojektowany tak, by po poważnej awarii móc bezpiecznie wrócić do portu — wymóg ten wyniknął z przepisów wprowadzonych po katastrofie Costa Concordia. W praktyce oznacza to zdublowane krytyczne systemy i zdolność do kontynuowania podstawowych funkcji przez określony czas po zdarzeniu.
Manewry w porcie wspomagać będą dwa stery dziobowe, a podczas podróży główną rolę odgrywają dwa stery strumieniowe umieszczone na rufie.
Co to oznacza dla rynku i łańcuchów dostaw?
Z punktu widzenia przewoźników i firm logistycznych najważniejsza jest większa przepustowość. Możliwość przewiezienia ponad 200 tirów jednorazowo to znaczący wzrost w stosunku do dotychczas obsługiwanych jednostek — to potencjalne skrócenie kolejek, większa dostępność rezerwacji i presja konkurencyjna na ceny przewozów.
Jednocześnie większa flota może poprawić odporność łańcuchów dostaw na zakłócenia sezonowe i pogodowe, choć efekt będzie zależeć od harmonogramu wejścia wszystkich jednostek do służby oraz polityki taryfowej operatorów.
Finansowanie i strategia operatorów
Budowa nowych statków przyspieszyła po zaangażowaniu Skarbu Państwa. W maju ubiegłego roku powstała spółka POLSCA Ferries, łącząca Polską Żeglugę Morską, Polską Żeglugę Bałtycką oraz EuroAfrica — dwie pierwsze to spółki skarbu państwa. Celem jest odbudowa przewagi polskich przewoźników na Bałtyku.
Rząd wsparł inwestycję sumą około 1,3 mld zł na utworzenie floty. Jantar Unity to pierwszy z trzech zamówionych promów — kolejne bliźniacze jednostki mają zostać wprowadzone do eksploatacji w 2026 i 2027 roku; druga została już zwodowana.
Konsekwencje rynkowe
W 2015 r. polskie firmy obsługiwały około 80% przewozów bałtyckich; w 2024 r. ich udział spadł do ok. 58%. Nowe jednostki i konsolidacja operatorów mają przywrócić większą część tego rynku krajowym przedsiębiorstwom, co ma znaczenie zarówno dla suwerenności logistycznej, jak i dla miejsc pracy w portach i stoczniach.
Efekt na ceny i dostępność przepraw będzie monitorowany w nadchodzących miesiącach, zwłaszcza po wprowadzeniu do ruchu wszystkich trzech promów.
Warto wiedzieć
- Jantar Unity jest pierwszym polskim promem zbudowanym na zamówienie krajowych przewoźników od 1979 r. — wtedy w Stoczni Szczecińskiej zwodowano Silesię.
- Uroczyste obchody w Szczecinie odbędą się 17 stycznia o godz. 15.
- Planowane wprowadzenie kolejnych jednostek: 2026 i 2027 rok.
