Pokaż spis treści Ukryj spis treści
- Co zmieniło się od 2024 roku — stan na 2026
- Gdzie dziś można uzyskać pomoc — przegląd programów
- Co oferowały dotacje ARiMR — najważniejsze liczby
- Dla właścicieli budynków mieszkalnych — jakie opcje?
- Gdzie składać wnioski — praktyczne wskazówki
- Obowiązki właściciela i terminy
- Co zrobić najbliższe kroki
- Krótka lekcja o azbeście
Właściciele domów i gospodarstw wciąż stoją przed dylematem: azbest trzeba usunąć do 2032 roku, ale dostęp do pieniędzy na wymianę dachu jest ograniczony i rozproszony. W 2026 roku sytuacja to mieszanka zamkniętych programów, lokalnych naborów i wsparcia tylko na wybrane etapy prac — co oznacza dla właścicieli pilne decyzje i konieczność sprawdzenia lokalnych możliwości finansowania.
Co zmieniło się od 2024 roku — stan na 2026
Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) prowadziła nabory w latach 2022–2024 w ramach Krajowego Planu Odbudowy. W praktyce jednak nowe konkursy nie są otwarte: wsparcie w ARiMR przysługuje wyłącznie beneficjentom, którzy podpisali umowy przed końcem 2024 r., a termin realizacji projektów został przesunięty do 31 marca 2026.
Viki Gabor: ślub stoi pod znakiem zapytania, bliscy wstrzymują decyzję
14-latek zatrzymany w Kołobrzegu za kierownicą auta rodziców: mówi, że nie pił
To ważne teraz, bo wielu rolników i właścicieli budynków czekało na kolejne rundy dotacji; ich brak oznacza konieczność poszukiwania alternatywnych źródeł lub odkładania prac.
Gdzie dziś można uzyskać pomoc — przegląd programów
| Program / Instytucja | Zakres wsparcia | Status na 2026 |
|---|---|---|
| ARiMR | Demontaż i utylizacja azbestu w budynkach rolniczych; do 20 000 zł (40 zł/m², max 500 m²), zaliczka 50% | Brak nowych naborów; umowy zawarte do końca 2024 r. realizowane do 31.03.2026 |
| WFOŚiGW (przykład: woj. śląskie) | Demontaż, transport, unieszkodliwienie; poziom dofinansowania do 100% kosztów kwalifikowanych | Nabór otwarty — wnioski przyjmowane do 30.04.2026; gminy składają wnioski w imieniu mieszkańców |
| NFOŚiGW / programy gminne | Finansowanie lokalnych programów usuwania azbestu (często odbiór, transport, utylizacja) | Realizowane lokalnie — dostępność i poziom dofinansowania zależy od gminy |
| Czyste Powietrze | Wsparcie na materiały termoizolacyjne i montaż ocieplenia dachu, nie na wymianę pokrycia | Dostępne; wymaga konsultacji z punktem doradczym |
Eksperci wskazują możliwość włączenia niektórych form wsparcia dla rolników do ogólnopolskiego programu realizowanego przez NFOŚiGW, ale szczegóły i terminy nie są jeszcze potwierdzone.
Co oferowały dotacje ARiMR — najważniejsze liczby
- maksymalna dotacja: do 20 000 zł;
- stawka: 40 zł za m² dla dachu (maksymalnie 500 m² objęte wsparciem);
- możliwość zaliczki: do 50% wartości przyznanego wsparcia.
Dla właścicieli budynków mieszkalnych — jakie opcje?
Właściciele domów nie mogą liczyć obecnie na ogólnokrajowy program, który pokrywałby zakup i montaż nowego pokrycia dachowego zawierającego azbest. Dostępne są jednak narzędzia częściowe:
- Programy gminne — najczęściej finansują odbiór, transport i utylizację eternitu; wniosek składa urząd miasta/gminy;
- Ulga termomodernizacyjna — pozwala odliczyć część kosztów termomodernizacji w rozliczeniu PIT, co może uwzględniać wymianę konstrukcji dachu w ramach termomodernizacji;
- Czyste Powietrze — refunduje materiały i montaż ocieplenia dachu, ale nie zakup samego pokrycia.
Gdzie składać wnioski — praktyczne wskazówki
Sprawdź lokalny urząd gminy lub miasta — to pierwszy adres, jeśli chodzi o programy zbiorowego odbioru i utylizacji. Wnioski dotyczące programów wojewódzkich składają zwykle jednostki samorządowe do WFOŚiGW, a programy termomodernizacyjne i dotacje na ocieplenie koordynuje punkt Czyste Powietrze w gminie.
Jeśli liczyłeś na wsparcie z ARiMR, upewnij się, czy podpisałeś umowę przed końcem 2024 r. — inaczej nowej puli środków nie otrzymasz.
Obowiązki właściciela i terminy
Usunięcie azbestu z terenu Polski jest obowiązkowe — ostateczny termin to 2032 rok. Właściciele elementów zawierających azbest powinni zgłaszać ich posiadanie do gminy (dla przypomnienia: coroczny termin na złożenie deklaracji o stanie posiadania azbestu to 31 stycznia — sprawdź lokalne wzory deklaracji i formularzy).
Azbestu nie wolno usuwać na własną rękę. Demontaż i transport muszą być przeprowadzone przez wyspecjalizowane firmy, a prace zgłoszone do gminy. Nielegalne usuwanie lub składowanie może skutkować karami — od mandatów po wysokie grzywny za zanieczyszczenie środowiska.
Co zrobić najbliższe kroki
- Skontaktuj się z urzędem gminy i sprawdź, czy samorząd prowadzi program usuwania azbestu;
- Jeśli mieszkasz w woj. śląskim — zapoznaj się z naborem WFOŚiGW (wnioski do 30.04.2026);
- Skonsultuj się z punktem Czyste Powietrze w swojej gminie w sprawie możliwości finansowania ocieplenia dachu;
- Sprawdź, czy możesz skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej przy rozliczeniu PIT;
- Nie podejmuj prac samodzielnie — zamów wyspecjalizowaną firmę i zgłoś zamiar usunięcia do gminy.
Krótka lekcja o azbeście
Azbest to grupa minerałów używanych w budownictwie przede wszystkim w drugiej połowie XX wieku. Jego włókna stają się niebezpieczne po uszkodzeniu materiału — wtedy mogą zostać wdychane i zwiększać ryzyko chorób nowotworowych. Z tego powodu demontaż powinien odbywać się wyłącznie z zachowaniem procedur bezpieczeństwa.
- Był powszechny w Polsce od lat 50. do 80.;
- Ryzyko zdrowotne pojawia się przy uszkodzeniu i rozproszeniu włókien;
- Polska wciąż ma duże zasoby materiałów zawierających azbest — szacunki mówią o milionach ton pozostałości.
Podsumowując: termin 2032 zmusza właścicieli do działania, ale finansowanie jest fragmentaryczne. Najszybszą ścieżką do pozyskania pomocy jest kontakt z lokalnym urzędem i sprawdzenie programów wojewódzkich — zwłaszcza że niektóre nabory, jak ten na Śląsku, są aktywne w pierwszej połowie 2026 roku.
